TÓM TẮT
Chức năng và nguồn gốc của alkaline phosphatase – Alkaline phosphatase là một nhóm enzyme xúc tác cho phản ứng thủy phân nhiều loại ester phosphate hữu cơ trong môi trường pH kiềm. Mặc dù alkaline phosphatase hiện diện ở nhiều vị trí trong cơ thể, nhưng chức năng chính xác của nó vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Hoạt tính của alkaline phosphatase trong huyết thanh chủ yếu bắt nguồn từ ba nguồn: gan (chiếm hơn 80%), xương và ở một số bệnh nhân là đường ruột (Xem thêm ‘Nguồn gốc’ ở dưới).
Nguyên nhân tăng alkaline phosphatase – Giá trị chính của định lượng alkaline phosphatase huyết thanh trong chẩn đoán các rối loạn gan là giúp nhận biết bệnh lý tắc mật (bảng 1). Tuy nhiên, nồng độ alkaline phosphatase tăng là một phát hiện tương đối phổ biến và không phải lúc nào cũng chỉ ra bệnh lý gan mật. Mức độ tăng không giúp phân biệt giữa tắc mật trong gan và ngoài gan (Xem thêm ‘Phiên giải lâm sàng’ ở dưới và “Tiếp cận bệnh nhân có xét nghiệm gan bất thường”, phần ‘Tăng aminotransferase huyết thanh’).
Vai trò của định lượng 5′-nucleotidase – Tình trạng tăng 5′-nucleotidase huyết thanh cũng được ghi nhận trong các bệnh lý gan mật tương tự như khi tăng alkaline phosphatase huyết thanh. Giá trị của xét nghiệm 5′-nucleotidase nằm ở tính đặc hiệu đối với bệnh lý gan mật. Ở người không mang thai, nồng độ 5′-nucleotidase huyết thanh tăng gợi ý rằng tình trạng tăng alkaline phosphatase đi kèm có nguồn gốc từ gan. Tuy nhiên, do đôi khi có sự phân ly giữa hai enzyme này, nên kết quả 5′-nucleotidase huyết thanh bình thường không loại trừ khả năng gan là nguồn gốc gây tăng alkaline phosphatase huyết thanh (Xem thêm ‘5’-Nucleotidase’ ở dưới).
Nguyên nhân tăng gamma-glutamyl transpeptidase – Nồng độ gamma-glutamyl transpeptidase (GGT) huyết thanh tăng cao trong các bệnh lý về gan, đường mật và tụy, phản ánh cùng một phổ bệnh lý gan mật như alkaline phosphatase và 5′-nucleotidase. GGT và alkaline phosphatase huyết thanh có sự tương quan khá chặt chẽ. Hiện có những dữ liệu trái chiều về việc liệu GGT huyết thanh có độ nhạy đối với bệnh lý gan mật cao hơn alkaline phosphatase hay không. Giá trị lâm sàng chính của GGT huyết thanh là giúp xác định đặc hiệu cơ quan khi alkaline phosphatase tăng, vì hoạt tính GGT không tăng ở bệnh nhân mắc bệnh lý xương. Tuy nhiên, tăng GGT huyết thanh không đặc hiệu cho bệnh lý gan mật và có thể tăng do sử dụng một số loại thuốc hoặc do uống rượu (Xem thêm ‘Gamma-glutamyl transpeptidase’ ở dưới).
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
