TÓM TẮT
Phát hiện các sự kiện khủng bố sinh học tiềm tàng – Việc phát hiện các đợt bùng phát sinh học thường gặp nhiều khó khăn do các sự kiện này thường diễn ra âm thầm và số ca thương vong tích tụ chậm, trái ngược với các sự cố tràn hóa chất thường gây ra thương vong nhanh chóng. (Xem thêm ‘Giám sát và phát hiện’ ở dưới.)
Trong bối cảnh lâm sàng – Một lâm sàng viên nhạy bén có thể là người đầu tiên nhận diện được các cụm bệnh lý thuộc một hội chứng cụ thể (bảng 1) hoặc một tác nhân gây bệnh bất thường, vốn là những dấu hiệu sớm của khủng bố sinh học. (Xem thêm ‘Vai trò của lâm sàng viên’ ở dưới.)
Thông qua hệ thống giám sát – Các hệ thống giám sát hiệu quả để phát hiện bùng phát sinh học cần tích hợp dữ liệu thời gian thực từ các phòng cấp cứu, phòng xét nghiệm, nhà thuốc và thậm chí cả trường học để xác định các mô hình bệnh tật. Những phản ứng sớm này đóng vai trò quan trọng trong việc phân phối kịp thời các thuốc dự phòng hoặc vaccine. (Xem thêm ‘Giám sát và phát hiện’ ở dưới.)
Các tác nhân gây bệnh đáng lo ngại – Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã xác định một số tác nhân có thể được sử dụng trong khủng bố sinh học và phân loại chúng thành nhiều nhóm dựa trên khả năng gây hại tổng thể. Các tác nhân đáng lo ngại nhất bao gồm vi khuẩn than (anthrax) và bệnh đậu mùa (bảng 2). (Xem thêm ‘Các vi sinh vật đáng lo ngại’ và ‘Các độc tố đáng lo ngại’ ở dưới.)
Thông báo cho cơ quan y tế công cộng – Khi xảy ra một sự kiện nghi ngờ khủng bố, các hệ thống ứng phó khẩn cấp tại địa phương cần được kích hoạt bằng cách gọi 911 tại Hoa Kỳ, hoặc các số điện thoại khẩn cấp tương đương tại các quốc gia khác. (Xem thêm ‘Thông báo y tế công cộng’ ở dưới.)
Xử trí khi có khả năng phơi nhiễm
- Các bệnh phẩm sau phơi nhiễm nên được thu thập trong vòng 24 giờ đầu và cần triển khai các biện pháp dự phòng (nếu có). Hầu hết các bệnh phẩm lâm sàng bao gồm phết mũi hoặc đờm; thông thường sẽ thực hiện nuôi cấy và xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase (PCR). (Xem thêm ‘Xác nhận và xét nghiệm chẩn đoán’ ở dưới.)
- Trong các trường hợp phơi nhiễm rõ rệt, có thể cần thực hiện khử nhiễm cho cả cá nhân và môi trường. (Xem thêm ‘Khử nhiễm (phơi nhiễm rõ rệt)’ ở dưới.)
- Các cơ quan y tế công cộng cấp bang và khu vực sẽ hướng dẫn lâm sàng viên về tác nhân gây bệnh nghi ngờ và biện pháp dự phòng ưu tiên tùy thuộc vào nguồn cung ứng tại địa phương. (Xem thêm ‘Chỉ định’ ở dưới.)
- Loại hình dự phòng sẽ tùy thuộc vào tác nhân hoặc độc tố nghi ngờ; các phương án bao gồm dự phòng bằng thuốc (ví dụ: kháng sinh), tiêm chủng hoặc sử dụng kháng độc tố. (Xem thêm ‘Dự phòng’ ở dưới.)
