TÓM TẮT
Nguyên tắc chung
- Siêu âm nội soi (EUS) là sự kết hợp giữa nội soi tiêu hóa và siêu âm. Kỹ thuật này cho phép quan sát trực tiếp và lấy mẫu sinh thiết các tổn thương của tụy, ống tiêu hóa, trung thất sau và sau phúc mạc. EUS vừa là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh, vừa hỗ trợ thực hiện các thủ thuật chẩn đoán xâm lấn và điều trị. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
- Việc lấy bệnh phẩm dưới hướng dẫn của EUS có thể được thực hiện bằng các phương pháp sau (xem ‘Thuật ngữ’ ở dưới):
- Chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm nội soi (EUS-FNA) – Là thủ thuật dùng kim đâm xuyên qua thành ống tiêu hóa vào tổn thương dưới hướng dẫn của EUS để hút tế bào hoặc dịch phục vụ cho xét nghiệm phân tích dịch, tế bào học hoặc mô bệnh học.
- Sinh thiết lõi kim dưới hướng dẫn của siêu âm nội soi (EUS-FNB) – Là thủ thuật sử dụng kim chuyên dụng dưới hướng dẫn của EUS để lấy một mẫu mô nguyên vẹn (mẫu lõi) nhằm phục vụ cho chẩn đoán mô bệnh học.
Kỹ thuật thực hiện
- EUS được thực hiện bằng ống soi siêu âm (ống nội soi có gắn đầu dò siêu âm ở chóp). Trong khi EUS đầu dò quay (radial EUS) cung cấp hình ảnh chẩn đoán, EUS đầu dò cong (curvilinear EUS) cung cấp hình ảnh siêu âm thời gian thực để dẫn đường cho quá trình chọc hút bằng kim nhỏ (EUS-FNA). Quy trình kỹ thuật của EUS-FNA đường tiêu hóa bao gồm: lựa chọn vị trí, đưa kim qua thành ống tiêu hóa, hút mẫu bệnh phẩm và xử lý bệnh phẩm. (Xem ‘Kỹ thuật’ ở dưới.)
Chăm sóc trước và sau thủ thuật
- Công tác chăm sóc trước và sau thủ thuật tương tự như ở bệnh nhân nội soi thực quản dạ dày tá tràng. (Xem ‘Thủ thuật’ ở dưới và “Tổng quan về nội soi ống tiêu hóa trên (nội soi thực quản dạ dày tá tràng)”.)
Chỉ định lâm sàng
- EUS-FNA được chỉ định để lấy mẫu các tổn thương nằm trong hoặc lân cận ống tiêu hóa; các cấu trúc quanh ống tiêu hóa như hạch bạch huyết; và các khối u ở tụy, gan, tuyến thượng thận, đường mật. (Xem ‘Chỉ định’ ở dưới.)
Chống chỉ định
- Có rất ít chống chỉ định đối với kỹ thuật lấy mẫu dưới hướng dẫn của EUS; tuy nhiên, các chống chỉ định phổ biến nhất thường liên quan đến chính kỹ thuật nội soi tiêu hóa trên, bao gồm tình trạng huyết động không ổn định, không chịu đựng được thuốc mê/thuốc an thần, và tắc nghẽn đường tiêu hóa. (Xem ‘Chống chỉ định’ ở dưới.)
Biến chứng
- EUS và các thủ thuật lấy mẫu dưới hướng dẫn của EUS nhìn chung là các thủ thuật an toàn, tỷ lệ biến chứng được ghi nhận ở mức thấp. Một số biến chứng có liên quan đến tác dụng phụ của thuốc an thần trong thủ thuật (ví dụ: hạ huyết áp), trong khi các biến chứng khác bắt nguồn từ bản thân quá trình nội soi hoặc thủ thuật lấy mẫu (như nhiễm trùng, chảy máu, viêm tụy, hoặc tế bào ác tính gieo rắc theo đường đi của kim). (Xem ‘Biến chứng’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here