TÓM TẮT
Nguyên tắc chung
Đối với bệnh nhân thực hiện nội soi đường tiêu hóa (GI), khả năng dung nạp tốt là yếu tố then chốt để hoàn thành cuộc thăm khám an toàn. Tuy nhiên, một số bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng an thần sâu hơn dự kiến và/hoặc gặp các biến cố bất lợi liên quan đến an thần như giảm oxy máu hoặc tụt huyết áp. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
Chuẩn bị cho các tình huống cấp cứu
Các biến cố bất lợi nghiêm trọng liên quan đến an thần thủ thuật do bác sĩ nội soi thực hiện thường không phổ biến; tuy nhiên, bác sĩ nội soi và điều dưỡng cần có kỹ năng và trang thiết bị cần thiết để nhận biết và xử trí các biến chứng liên quan đến an thần thủ thuật. Các chiến lược hỗ trợ cấp cứu bao gồm (xem ‘Chuẩn bị cho các tình huống cấp cứu’ ở dưới và “Gây mê trong nội soi tiêu hóa ở người lớn”):
- Thiết bị đường thở cấp cứu để thiết lập đường thở thông thoáng.
- Hút dịch tiết đường miệng, thông khí qua mặt nạ và bóng bóp (bag-mask ventilation) và cung cấp oxy bổ sung.
- Các thuốc đối kháng đặc hiệu cho benzodiazepine và opioid.
Kỹ năng chuyên biệt của kíp thực hiện thủ thuật bao gồm quản lý đường thở của bệnh nhân, thiết lập đường truyền tĩnh mạch và hỗ trợ hồi sức nâng cao.
Đánh giá trước an thần
Mục tiêu của đánh giá trước an thần là xác định những bệnh nhân có bệnh lý nền có thể làm tăng nguy cơ, từ đó lập kế hoạch an thần thủ thuật nhằm giảm thiểu rủi ro, đồng thời quản lý các bệnh lý đi kèm. Việc đánh giá trước an thần và hội chẩn gây mê được thảo luận riêng. (Xem “Nội soi tiêu hóa ở người lớn: An thần thủ thuật do bác sĩ nội soi thực hiện”, phần ‘Quản lý an thần’.)
Quản lý an thần
Việc cung cấp oxy dòng thấp bổ sung được thực hiện thường quy và theo dõi bão hòa oxy qua mạch nảy (pulse oximetry) liên tục trong suốt quá trình nội soi; nội dung này được thảo luận riêng. (Xem “Nội soi tiêu hóa ở người lớn: An thần thủ thuật do bác sĩ nội soi thực hiện”, phần ‘Quản lý an thần’.)
Biến cố bất lợi
Đối với bệnh nhân được an thần thủ thuật qua đường tĩnh mạch, tình trạng giảm oxy máu (thiếu oxy hóa máu) thường là hệ quả của giảm thông khí và/hoặc tắc nghẽn đường thở. Ngoài tác dụng an thần, các thuốc nhóm opioid và benzodiazepine còn ức chế phản ứng trung ương với carbon dioxide, dẫn đến giảm cung đáp ứng hô hấp. (Xem ‘Giảm oxy máu’ ở dưới.)
Ở những bệnh nhân giảm oxy máu mặc dù đã được cung cấp oxy bổ sung, việc xử trí ban đầu bao gồm các nghiệm pháp mở đường thở (ví dụ: ngửa đầu nâng cằm (hình 1)), tăng lưu lượng oxy qua cannula mũi (lên đến 10 L/phút) và/hoặc cung cấp oxy qua mặt nạ, và hút khí qua ống nội soi để giảm chướng bụng.
Gây tê tại chỗ (họng) không được sử dụng thường quy trước khi nội soi dạ dày thực quản; tuy nhiên, phương pháp này có thể hữu ích cho một số bệnh nhân (ví dụ: những người nội soi dạ dày thực quản với mức độ an thần tĩnh mạch tối thiểu hoặc không có). Các biến cố bất lợi liên quan đến gây tê họng bao gồm hít sặc dịch dạ dày và tình trạng methemoglobin máu. (Xem ‘Các biến cố liên quan đến gây tê họng’ ở dưới.)
Tỷ lệ các biến cố bất lợi cho các thủ thuật nội soi cụ thể được thảo luận riêng:
- Nội soi dạ dày thực quản (Xem “Tổng quan về nội soi đường tiêu hóa trên (nội soi thực quản – dạ dày – tá tràng)”, phần ‘Biến cố bất lợi’.)
- Nội soi đại tràng (Xem “Tổng quan về nội soi đại tràng ở người lớn”, phần ‘Biến cố bất lợi’.)
- Chụp mật tụy ngược dòng qua nội soi (ERCP) (Xem “Tổng quan về chụp mật tụy ngược dòng qua nội soi (ERCP) ở người lớn”, phần ‘Biến cố bất lợi’.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
