TÓM TẮT
Biểu hiện lâm sàng – Viêm khớp thiếu nhi khởi phát không rõ nguyên nhân thể vảy nến (psJIA), hay viêm khớp vảy nến thiếu nhi (JPsA), có biểu hiện lâm sàng rất đa dạng (bảng 1). Tình trạng viêm có thể khu trú ở một hoặc nhiều khớp, có hoặc không kèm theo tổn thương khớp cùng chậu, cột sống hoặc các điểm bám gân ngoại vi. Viêm ngón (dactylitis) – hiện tượng sưng hình ngón tay xúc xích (hình 3) là biểu hiện thường gặp ở trẻ nhỏ, trong khi viêm khớp trục và viêm điểm bám gân (viêm khu trú tại vị trí bám của dây chằng, gân và các cấu trúc sợi khác vào xương) thường gặp hơn ở trẻ lớn. Tổn thương vảy nến điển hình trên da không phải lúc nào cũng xuất hiện (hình 2). Hiện tượng rỗ móng tay (hình 1) thường gặp trong psJIA nhiều hơn so với thể vảy nến chỉ khu trú ở da. (Xem thêm mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
Cận lâm sàng – Yếu tố dạng thấp (RF) thường âm tính và được xem là một tiêu chuẩn loại trừ. Các chỉ số viêm, bao gồm tốc độ lắng máu (ESR), protein phản ứng C (CRP) và số lượng tiểu cầu, có thể tăng nhẹ đến trung bình nhưng thường ở mức bình thường, ngay cả trong thể đa khớp đang hoạt động. (Xem thêm mục ‘Cận lâm sàng’ ở dưới.)
Chẩn đoán hình ảnh – Các thay đổi về xương và hẹp khe khớp, biểu hiện của tình trạng mất sụn khớp đáng kể, thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển nặng (hình 2 và hình 1). (Xem thêm mục ‘Chẩn đoán hình ảnh’ ở dưới.)
Chẩn đoán – psJIA dễ dàng được chẩn đoán ở những trẻ có viêm khớp trên nền bệnh vảy nến đã xác định (bảng 2). Tuy nhiên, khoảng một nửa số trẻ khi khởi phát không có phát ban da điển hình, đôi khi tổn thương da xuất hiện muộn hơn 10 năm sau khi có triệu chứng khớp. Ngoài ra, vảy nến ở trẻ nhỏ có thể biểu hiện kín đáo, không điển hình, thoáng qua và thường bị chẩn đoán nhầm với chàm (eczema) trong giai đoạn đầu. Do đó, việc chẩn đoán thường gặp nhiều khó khăn. Các xét nghiệm cận lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh có giá trị hạn chế trong việc xác định psJIA. (Xem thêm mục ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
Chẩn đoán phân biệt – Chẩn đoán phân biệt psJIA chủ yếu bao gồm các thể viêm khớp thiếu nhi (JIA) khác, đặc biệt là thể thiểu khớp và đa khớp RF âm tính, cùng với viêm khớp liên quan đến viêm điểm bám gân (ERA). Ngoài các thể JIA, chẩn đoán phân biệt còn tùy thuộc vào biểu hiện lâm sàng cụ thể của bệnh nhân. (Xem thêm mục ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)
