TÓM TẮT
- Dịch tễ học
Cryptococcus gattii là một tác nhân gây bệnh nấm quan trọng, hiện đã xuất hiện tại nhiều quốc gia thuộc vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới và ôn đới, phổ biến nhất là ở Úc và Châu Mỹ. C. gattii có sự khác biệt về mặt di truyền và hóa sinh so với Cryptococcus neoformans. Thông tin về dịch tễ học và các hội chứng lâm sàng do C. gattii gây ra tại các vùng không lưu hành còn tương đối hạn chế, do nhiều phòng xét nghiệm vi sinh chưa phân biệt được giữa C. neoformans và C. gattii. (Xem ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
- Phân bố địa lý
Lục địa Úc (bao gồm cả vùng ôn đới) và Papua New Guinea từ lâu đã được biết đến là những vùng lưu hành bệnh do C. gattii. Mặc dù trước đây C. gattii được cho là chỉ giới hạn ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, nhưng một đợt bùng phát bắt đầu tại Đảo Vancouver, Canada vào năm 1999, sau đó lan sang vùng Tây Bắc Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, cùng với sự xuất hiện của các ca bệnh tại Châu Âu, đã làm thay đổi hiểu biết của chúng ta về dịch tễ học của nhiễm C. gattii. (Xem ‘Phân bố địa lý’ ở dưới.)
- Các yếu tố vật chủ
Sự khác biệt chính trong phân bố vật chủ giữa C. gattii và C. neoformans là, ít nhất tại các vùng lưu hành C. gattii, loài này phần lớn gây nhiễm ở những người không có biểu hiện suy giảm miễn dịch rõ rệt, mặc dù có giả thuyết cho rằng một số bệnh nhân có thể gặp các khiếm khuyết miễn dịch dưới lâm sàng. Một số kiểu phân tử nhất định của C. gattii có xu hướng ưu tiên gây bệnh ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch đã được đề xuất, nhưng cần có thêm các nghiên cứu tiếp theo. (Xem ‘Vật chủ’ ở dưới.)
- Vi sinh học
Có ít nhất sáu kiểu phân tử hoặc kiểu gen của C. gattii, từ VGI đến VGVI, mỗi kiểu đều bao gồm các kiểu phụ, nhưng cho đến nay mới chỉ có các kiểu VGI, VGII, VGIII, VGIV và kiểu hiếm VGVI được báo cáo là gây bệnh ở người. Dữ liệu từ các nghiên cứu về kiểu phân tử của các chủng lâm sàng và môi trường cho thấy sự phân bố và tần suất kiểu gen thay đổi tùy theo các vùng địa lý khác nhau (bảng 1). Nguyên nhân của sự khác biệt này hiện chưa rõ, nhưng có thể liên quan đến các hốc sinh thái ưu thích của các kiểu gen khác nhau. (Xem ‘Các kiểu phân tử’ ở dưới.)
- Cơ chế bệnh sinh
Kết cục của tình trạng nhiễm bệnh được quyết định bởi một tập hợp phức tạp các yếu tố tương tác giữa tác nhân gây bệnh và vật chủ, bao gồm liều lượng tác nhân xâm nhập, tổng hợp các yếu tố độc lực của vi nấm cryptococcal, đặc điểm của từng chủng, môi trường vật chủ tại chỗ và khả năng nhạy cảm hoặc kháng lại tự nhiên của vật chủ. Nhiều khía cạnh vẫn cần được khám phá thêm. (Xem ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
