TÓM TẮT
Dịch tễ học
- Tiêu chảy là bệnh lý rất phổ biến tại các khu vực hạn chế về nguồn lực, tuy nhiên tỷ lệ mắc ở người lớn chưa được tính toán một cách hệ thống. Tiêu chảy có thể xuất hiện dưới dạng bệnh đặc hữu hoặc trong các đợt dịch. Tình trạng vệ sinh kém là yếu tố nguy cơ chính làm gia tăng tỷ lệ mắc tiêu chảy ở cả hai hình thái này. (Xem ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
Vi sinh học
- Nhiều tác nhân gây bệnh có thể dẫn đến tiêu chảy phân lỏng và tiêu chảy phân máu (lỵ) (bảng 1). Shigella spp và Vibrio cholerae là những nguyên nhân quan trọng nhất gây ra các đợt dịch tiêu chảy, và một số đặc điểm lâm sàng có thể giúp phân biệt hai tác nhân này 45 (bảng 2). (Xem ‘Vi sinh học’ và ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)
Biến chứng
- Mất nước nặng là biến chứng quan trọng nhất của bệnh tiêu chảy cấp ở người lớn. Tuy nhiên, một số biến chứng toàn thân khác cũng có thể xảy ra, bao gồm nhiễm khuẩn huyết, hội chứng tan máu tăng ure huyết (HUS), hội chứng Guillain-Barré (GBS), bệnh lý não và viêm khớp phản ứng. (Xem ‘Các biến chứng của bệnh tiêu chảy cấp ở người lớn’ ở dưới.)
Đánh giá lâm sàng
- Việc đánh giá lâm sàng bệnh nhân người lớn mắc tiêu chảy cấp nên tập trung vào việc xác định loại tiêu chảy (phân lỏng so với phân máu) và mức độ mất nước. Chẩn đoán vi sinh học không cần thiết trong phần lớn các trường hợp bệnh nhân tiêu chảy tại các quốc gia có nguồn lực hạn chế. (Xem ‘Đánh giá lâm sàng’ ở dưới.)
Bù dịch
- Việc bù dịch, điện giải đầy đủ và duy trì cân bằng nội môi là thiết yếu trong quản lý tất cả các bệnh lý tiêu chảy (thuật toán 1 và bảng 5). (Xem ‘Bù dịch’ ở dưới.)
Vai trò của liệu pháp kháng sinh
Tiêu chảy phân lỏng
- Đối với phần lớn bệnh nhân tiêu chảy phân lỏng cấp, chúng tôi khuyến cáo không nên thường quy sử dụng liệu pháp kháng sinh theo kinh nghiệm (Khuyến cáo 2B). Một ngoại lệ là trong bối cảnh dịch bệnh, việc sử dụng kháng sinh điều trị tả có thể giúp giảm thời gian bệnh và giảm lượng dịch mất, từ đó đơn giản hóa việc quản lý bệnh nhân trong tình trạng khẩn cấp phức tạp (bảng 7). (Xem ‘Tiêu chảy phân lỏng’ và “Dịch tả: Dịch tễ học, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán” ở dưới.)
Tiêu chảy phân máu
- Đối với người lớn bị tiêu chảy phân máu, chúng tôi khuyến cáo bắt đầu điều trị kháng sinh theo kinh nghiệm kịp thời (Khuyến cáo 2B). Cần sử dụng loại kháng sinh có hiệu quả đối với Shigella (bảng 8). (Xem ‘Lỵ’ và “Nhiễm Shigella: Điều trị và phòng ngừa ở người lớn”, mục ‘Điều trị kháng sinh’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here