TÓM TẮT
Biểu hiện lâm sàng – Đại đa số bệnh nhân xuất huyết dưới nhện (SAH) do phình mạch khởi phát với triệu chứng đau đầu dữ dội, đột ngột, có thể kèm theo mất ý thức thoáng qua, co giật, buồn nôn, nôn hoặc dấu hiệu kích màng não. (Xem ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
Đánh giá và chẩn đoán – Tình trạng đau đầu khởi phát đột ngột, bất kể mức độ nặng hay tiền sử đau đầu trước đó, cần gợi ý chẩn đoán SAH và đòi hỏi thực hiện đánh giá lâm sàng khẩn cấp. (Xem ‘Đánh giá và chẩn đoán’ ở dưới.)
Chẩn đoán hình ảnh – Chụp CT sọ não không cản quang giúp chẩn đoán xác định trong hơn 90% trường hợp nếu được thực hiện trong vòng 24 giờ kể từ khi bắt đầu xuất huyết. (Xem ‘Chụp CT sọ não’ ở dưới.)
Chọc dò tủy sống – Chọc dò tủy sống là bắt buộc nếu có nghi ngờ mạnh mẽ SAH mặc dù kết quả CT sọ não bình thường, ngoại trừ một số bệnh nhân chọn lọc chỉ có đau đầu đơn thuần, khám thần kinh bình thường và đã được chụp CT sọ não trong vòng 6 giờ kể từ khi bắt đầu đau đầu. (Xem ‘Chọc dò tủy sống cho hầu hết bệnh nhân’ ở dưới.)
Các dấu hiệu điển hình bao gồm áp lực mở tăng cao, số lượng hồng cầu tăng và không giảm dần từ ống dịch não tủy (CSF) thứ nhất đến thứ tư, và tình trạng vàng da dịch não tủy (xanthochromia). Việc ly tâm ngay dịch não tủy có thể giúp phân biệt tình trạng chảy máu do SAH với chảy máu do chọc dò gây chấn thương.
Xác định nguồn chảy máu – Sau khi đã chẩn đoán SAH, cần xác định căn nguyên gây xuất huyết bằng chẩn đoán hình ảnh mạch máu. Trong các phương pháp hiện có, chụp mạch xóa nền kỹ thuật số (DSA) có độ phân giải cao nhất để phát hiện phình mạch nội sọ và xác định các đặc điểm giải phẫu, vì vậy đây vẫn là tiêu chuẩn vàng. Tuy nhiên, chụp CT mạch máu (CTA) ngày càng được sử dụng phổ biến như một xét nghiệm mạch máu đầu tay. (Xem ‘Xác định nguồn chảy máu’ ở dưới.)
Cần chụp mạch lặp lại nếu kết quả lần đầu âm tính, trừ khi kiểu hình xuất huyết là quanh trung não, khi đó việc chụp lại có thể được xem là tùy chọn. Cần thực hiện các xét nghiệm bổ sung đối với trường hợp SAH không do phình mạch. (Xem ‘Bệnh nhân có kết quả chụp mạch âm tính’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
