TÓM TẮT
- Tổng quan – Các bệnh da xuyên thấu là một nhóm bệnh lý dạng sẩn nút ít gặp, đặc trưng bởi sự xuyên thấu hoặc loại bỏ mô liên kết trung bì qua biểu bì.
Có bốn loại bệnh da xuyên thấu nguyên phát chính: bệnh collagen xuyên thấu phản ứng (RPC) (hình 1A-B), bệnh chun giãn xuyên thấu dạng rắn (EPS) (hình 2A-B), viêm nang lông xuyên thấu (PF) (hình 3A-B) và bệnh da xuyên thấu mắc phải (APD) (hình 4A-B). (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
- Cơ chế bệnh sinh – Cơ chế bệnh sinh của các bệnh da xuyên thấu hiện còn ít được hiểu rõ; một số bệnh có vẻ chịu ảnh hưởng của di truyền và khởi phát trong thời thơ ấu, chẳng hạn như RPC hoặc EPS. Ngược lại, APD dường như không có cơ sở di truyền mà thường xuất hiện trên nền các rối loạn hệ thống, đặc biệt là suy thận mạn phải chạy thận nhân tạo hoặc đái tháo đường (bảng 1). (Xem ‘Bệnh collagen xuyên thấu phản ứng’, ‘Bệnh chun giãn xuyên thấu dạng rắn’, ‘Viêm nang lông xuyên thấu’ và ‘Bệnh da xuyên thấu mắc phải’ ở dưới.)
- Chẩn đoán – Chẩn đoán các bệnh da xuyên thấu thường dựa trên thăm khám lâm sàng và sinh thiết da cho thấy collagen hoặc elastin xuyên thấu qua biểu bì. Không cần thực hiện thêm các xét nghiệm cận lâm sàng khác để chẩn đoán; tuy nhiên, đối với APD, các xét nghiệm này được chỉ định để tìm kiếm bệnh lý hệ thống nền nếu chưa được chẩn đoán trước đó. (Xem ‘Bệnh collagen xuyên thấu phản ứng’, ‘Bệnh chun giãn xuyên thấu dạng rắn’, ‘Viêm nang lông xuyên thấu’ và ‘Bệnh da xuyên thấu mắc phải’ ở dưới.)
- Quản lý chung – Đáp ứng điều trị của các bệnh da xuyên thấu rất đa dạng. Hầu hết bệnh nhân, đặc biệt là những người mắc RPC hoặc EPS, ít cần điều trị ngoài việc tránh gây sang chấn cho da. Bệnh nhân APD thường được điều trị nhằm kiểm soát tình trạng ngứa và bệnh lý hệ thống nền với kết quả thay đổi tùy trường hợp. (Xem ‘Bệnh collagen xuyên thấu phản ứng’, ‘Bệnh chun giãn xuyên thấu dạng rắn’, ‘Viêm nang lông xuyên thấu’ và ‘Bệnh da xuyên thấu mắc phải’ ở dưới.)
- Điều trị bệnh da xuyên thấu mắc phải – Dữ liệu về điều trị APD còn hạn chế. Tiếp cận ban đầu bao gồm điều trị bệnh lý nền và thực hiện các biện pháp giảm ngứa, như sử dụng lotion chứa camphor hoặc menthol, tắm bằng chất làm sạch dịu nhẹ và dưỡng ẩm cho da. Corticosteroid tại chỗ có thể giúp giảm ngứa thêm khi cần thiết. Thuốc tiêu sừng hoặc retinoid tại chỗ có thể giúp cải thiện hình thái tổn thương của APD. Liệu pháp phối hợp có thể mang lại hiệu quả. Những bệnh nhân không đáp ứng với các biện pháp này có thể cân nhắc các phương pháp điều trị khác. (Xem ‘Điều trị’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here