TÓM TẮT
Định nghĩa
- Áp lực dương liên tục đường thở (CPAP) là một liệu pháp hiệu quả đối với hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), tuy nhiên mức độ tuân thủ điều trị ở hơn một nửa số bệnh nhân vẫn chưa đạt yêu cầu. (Xem ‘Tình trạng không tuân thủ’ ở dưới.)
- Chúng tôi đề xuất sử dụng ngưỡng dưới 4 giờ và/hoặc dưới 70% số đêm (nghĩa là 5 trên 7 đêm) làm chỉ số chung để xác định tình trạng không tuân thủ. Tuy nhiên, kỳ vọng về kết quả điều trị cần được xác định cụ thể cho từng cá nhân để đưa ra mục tiêu sử dụng hàng đêm phù hợp. (Xem ‘Định nghĩa (số giờ sử dụng CPAP)’ ở dưới.)
- Các lợi ích của liệu pháp CPAP thường được cảm nhận trong vòng vài tuần điều trị (ví dụ: cải thiện tình trạng buồn ngủ ban ngày, huyết áp hệ thống, chất lượng cuộc sống, hiệu suất nhận thức – hành vi và giảm nguy cơ tai nạn giao thông). (Xem ‘Di chứng’ ở dưới và “Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: Tổng quan về quản lý ở người lớn”, phần ‘Hiệu quả’.)
- Các yếu tố nguy cơ dẫn đến không tuân thủ điều trị cần được tìm hiểu và được trình bày trong bảng (bảng 1). (Xem ‘Yếu tố nguy cơ’ ở dưới.)
Đánh giá
- Chúng tôi ủng hộ phương pháp tiếp cận đa chuyên khoa trong việc đánh giá và quản lý sự tuân thủ. Một nhóm điều trị hiệu quả cần có các nhân sự giàu kinh nghiệm (ví dụ: bác sĩ, kỹ thuật viên, điều dưỡng nâng cao, nhà tâm lý học) cùng với bạn đời của bệnh nhân. Việc theo dõi bao gồm các cuộc thăm khám trực tiếp, qua y tế từ xa (telehealth) hoặc liên lạc qua điện thoại. (Xem ‘Đánh giá tình trạng không tuân thủ’ ở dưới.)
- Việc liên lạc và theo dõi thường xuyên với nhân viên y tế có chuyên môn về rối loạn giấc ngủ là đặc biệt quan trọng trong hai tuần đầu điều trị. (Xem ‘Theo dõi thường xuyên bởi nhân viên y tế trong hai tuần đầu’ ở dưới.)
- Cần hỏi trực tiếp bệnh nhân và bạn đời về số giờ sử dụng hàng đêm ước tính, tần suất sử dụng hàng tuần, sự hiện diện của các tác dụng phụ gây không tuân thủ, cảm nhận của họ về hiệu quả của CPAP, tác động của CPAP đối với bạn đời và bất kỳ vấn đề tâm lý xã hội nào có thể cản trở việc điều trị. Ngoài ra, cần tải dữ liệu từ thiết bị CPAP của bệnh nhân để cung cấp thông tin về sự tuân thủ, tình trạng rò rỉ mặt nạ và chỉ số ngưng thở – giảm thở ước tính (AHIflow). (Xem ‘Đánh giá lâm sàng’ ở dưới.)
Các can thiệp nhằm ngăn ngừa và điều trị tình trạng không tuân thủ
- Các can thiệp hàng đầu nhằm thúc đẩy sự tuân thủ ở tất cả bệnh nhân OSA đang điều trị bằng CPAP bao gồm liệu pháp hành vi và kiểm soát tích cực các tác dụng phụ (xem ‘Các can thiệp hàng đầu’ ở dưới):
- Liệu pháp hành vi: Đối với bệnh nhân OSA được chỉ định dùng CPAP, chúng tôi đề xuất áp dụng liệu pháp hành vi thay vì không áp dụng (Khuyến cáo 2C). Khuyến nghị này dựa trên các bằng chứng từ các thử nghiệm ngẫu nhiên cho thấy lợi ích về số giờ sử dụng mỗi đêm và tỷ lệ bệnh nhân sử dụng CPAP. Các liệu pháp bao gồm liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) và liệu pháp tăng cường động lực (MET). Liệu pháp đạt hiệu quả tốt nhất nếu được thực hiện trước và trong tháng đầu tiên bắt đầu dùng CPAP, nhưng có thể được áp dụng vào bất kỳ thời điểm nào. (Xem ‘Liệu pháp hành vi’ ở dưới.)
- Kiểm soát tác dụng phụ: Song song với liệu pháp hành vi, chúng tôi cũng ủng hộ việc kiểm soát sớm và tích cực các tác dụng phụ của CPAP (Khuyến cáo 2C) như minh họa trong sơ đồ (sơ đồ 1). Cách tiếp cận này dựa trên thực tế là hầu hết các tác dụng phụ đều có thể được khắc phục bằng các can thiệp đơn giản.
- Liệu pháp dược lý: Đối với những bệnh nhân OSA mới bắt đầu dùng CPAP và không tuân thủ điều trị, chúng tôi đề xuất không sử dụng thường quy thuốc an thần – gây ngủ để thúc đẩy sự tuân thủ (Khuyến cáo 2C). Khuyến nghị này dựa trên nguy cơ xảy ra các tác dụng bất lợi và các dữ liệu chưa thống nhất về lợi ích của liệu pháp này. Tuy nhiên, ở những bệnh nhân OSA đang dùng CPAP nhưng không đáp ứng với các can thiệp hàng đầu là liệu pháp hành vi và kiểm soát tác dụng phụ, việc thử dùng thuốc an thần – gây ngủ trong thời gian ngắn là hợp lý (không quá hai tuần). (Xem ‘Liệu pháp dược lý’ ở dưới.)
- Các biện pháp khác: Nếu các biện pháp trên thất bại, có thể tiến hành nghiên cứu điều chỉnh áp lực lặp lại, ví dụ như dùng CPAP áp lực cố định, CPAP tự điều chỉnh áp lực hoặc áp lực dương đường thở hai mức (BPAP). Ngoài ra, cũng có thể cân nhắc các liệu pháp như dụng cụ nha khoa hỗ trợ hoặc phẫu thuật. (Xem ‘Bệnh nhân không đáp ứng với các can thiệp hàng đầu’ ở dưới.)
- Tình trạng buồn ngủ tồn dư: Đối với những bệnh nhân tuân thủ điều trị và đã đạt hiệu quả với CPAP nhưng vẫn còn buồn ngủ, cần đánh giá các nguyên nhân khác gây buồn ngủ quá mức và khả năng đáp ứng với các thuốc thúc đẩy sự tỉnh táo. (Xem “Tiếp cận bệnh nhân buồn ngủ quá mức vào ban ngày” và “Đánh giá và quản lý tình trạng buồn ngủ quá mức tồn dư ở người lớn mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn”.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here