TÓM TẮT
Ngừng các thuốc liên quan đến triệu chứng đường tiết niệu dưới (LUTS) – Một số loại thuốc thường được kê đơn có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm các triệu chứng đường tiết niệu dưới (LUTS). Cần xem xét các thuốc thay thế tiềm năng trước khi bắt đầu điều trị nội khoa cho LUTS/phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH) (bảng 1). (Xem ‘Xem xét các nguyên nhân do thuốc’ ở dưới.)
Áp dụng thay đổi lối sống và can thiệp hành vi – Việc điều chỉnh lối sống và can thiệp hành vi giúp giảm nhẹ các triệu chứng LUTS do BPH (bảng 2). Những thay đổi này nên được duy trì xuyên suốt quá trình quản lý BPH, ngay cả khi đã phối hợp điều trị nội khoa. (Xem ‘Thay đổi lối sống và can thiệp hành vi cho tất cả bệnh nhân’ ở dưới.)
Đánh giá mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và kích thước tuyến tiền liệt – Mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và kích thước ước tính của tuyến tiền liệt là căn cứ để chỉ định điều trị nội khoa (sơ đồ 2). Mức độ nghiêm trọng được đánh giá bằng thang điểm triệu chứng tiết niệu của Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ/Thang điểm triệu chứng tuyến tiền liệt quốc tế (AUA/IPSS) (bảng 3) (công cụ tính toán 1). Có thể áp dụng nhiều chiến lược khác nhau để ước tính kích thước tuyến tiền liệt (bảng 4). (Xem ‘Đánh giá mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và kích thước tuyến tiền liệt’ ở dưới.)
Các triệu chứng cần chuyển chuyên khoa tiết niệu – Bệnh nhân có bất kỳ tình trạng nào sau đây cần được chuyển gửi đánh giá tiết niệu kịp thời, bất kể mức độ nghiêm trọng của LUTS:
- PSA $\ge$ 4 ng/mL
- Tiền sử ung thư tuyến tiền liệt
- Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát
- Sỏi bàng quang
- Thận ứ nước
- bí tiểu kháng trị
- Đái máu đại thể
- Suy giảm chức năng thận tiến triển
- LUTS/BPH kháng trị mặc dù đã điều trị nội khoa
Quản lý triệu chứng
Triệu chứng nhẹ, ít gây khó chịu – Đối với hầu hết bệnh nhân có triệu chứng ít gây khó chịu, việc thay đổi lối sống và can thiệp hành vi là đủ để quản lý, không cần đánh giá và điều trị chuyên sâu hơn. (Xem ‘Tiếp cận điều trị nội khoa’ ở dưới.)
Triệu chứng trung bình hoặc nặng, gây khó chịu, không có bằng chứng phì đại tuyến tiền liệt
- Đối với bệnh nhân có triệu chứng trung bình hoặc nặng do LUTS/BPH, chúng tôi đề nghị sử dụng thuốc chẹn thụ thể alpha-1 chọn lọc là liệu pháp hàng đầu thay vì các liệu pháp dược lý khác (sơ đồ 2) (Khuyến cáo 2C). Mặc dù các nhóm thuốc khác cũng có hiệu quả, nhưng thuốc chẹn alpha-1 có khả năng dung nạp tốt, tác dụng nhanh và có kinh nghiệm lâm sàng rộng rãi. Các lựa chọn và liều dùng được xem xét trong bảng (bảng 5). (Xem ‘Thuốc chẹn thụ thể alpha-adrenergic cho hầu hết bệnh nhân’ ở dưới.)
- Thuốc ức chế phosphodiesterase 5 (bảng 6) là một lựa chọn thay thế hợp lý cho bệnh nhân kèm theo rối loạn cương dương. (Xem ‘Rối loạn cương dương (thuốc ức chế PDE-5)’ ở dưới.)
- Thuốc đồng vận beta-3 adrenergic hoặc thuốc kháng muscarinic (bảng 6) có thể được sử dụng cho bệnh nhân có triệu chứng bàng quang tăng hoạt (OAB) chiếm ưu thế. Triệu chứng OAB bao gồm tiểu nhiều lần, tiểu gấp và tiểu không tự chủ với thể tích nước tiểu tồn dư sau void bình thường. (Xem ‘Bàng quang tăng hoạt (thuốc đồng vận beta-3 và thuốc kháng muscarinic)’ ở dưới và “Triệu chứng đường tiết niệu dưới ở nam giới”, phần ‘OAB với PVR bình thường’.)
Điều trị bổ sung cho tuyến tiền liệt phì đại – Đối với bệnh nhân có LUTS/BPH gây khó chịu và kích thước tuyến tiền liệt >30 g (bảng 4), chúng tôi khuyến cáo điều trị bổ sung bằng thuốc ức chế 5-alpha-reductase (5-ARIs) (sơ đồ 2) (Khuyến cáo 1B). 5-ARIs giúp giảm thể tích tuyến tiền liệt, ngăn chặn sự tiến triển của BPH và giảm nhu cầu phẫu thuật. Vì hiệu quả điều trị có thể mất vài tháng, 5-ARIs không đủ hiệu quả khi dùng đơn trị liệu cho LUTS do BPH, mà nên phối hợp với thuốc chẹn alpha-adrenergic hoặc các liệu pháp dược lý khác để quản lý triệu chứng LUTS/BPH. (Xem ‘Điều trị bổ sung cho tuyến tiền liệt phì đại (5-ARIs)’ ở dưới.)
Phẫu thuật như một phương pháp thay thế – Phẫu thuật là lựa chọn thay thế hợp lý cho điều trị nội khoa ở những bệnh nhân có chống chỉ định với thuốc hoặc bệnh nhân không muốn dùng thuốc. Việc lựa chọn điều trị ban đầu bằng nội khoa hay phẫu thuật được thực hiện thông qua thảo luận và thống nhất giữa bác sĩ và bệnh nhân (shared decision-making), có tính đến các bệnh lý kèm theo cũng như rủi ro và lợi ích tiềm tàng của cả hai chiến lược. Phẫu thuật cũng là lựa chọn điều trị bước hai quan trọng cho những bệnh nhân có triệu chứng LUTS/BPH kháng trị với điều trị nội khoa. (Xem ‘Phẫu thuật như một phương pháp thay thế’ ở dưới và “Điều trị phẫu thuật phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH)”.)
