TÓM TẮT
Động kinh – Cơn co giật xuất hiện trong giai đoạn chu phẫu có thể do rối loạn chuyển hóa, hội chứng cai thuốc hoặc rượu, phẫu thuật nội sọ hoặc hiếm gặp hơn là liên quan đến thuốc gây mê. Tình trạng này cũng có thể khởi phát từ bệnh động kinh sẵn có, đặc biệt khi liệu pháp thuốc chống động kinh bị gián đoạn. (Xem ‘Rối loạn co giật’ ở dưới.)
Cơn co giật xảy ra trong quá trình phẫu thuật có thể làm tăng tỷ lệ mắc bệnh và tử vong.
Bệnh nhân có tiền sử động kinh cần được duy trì dùng thuốc chống co giật trong giai đoạn chu phẫu với mức độ gián đoạn thấp nhất có thể.
Đối với các trường hợp khởi phát cơn co giật mới trong giai đoạn chu phẫu, nên cân nhắc điều trị bằng thuốc chống co giật trong khi chờ đánh giá nguyên nhân tiềm ẩn.
Bệnh Parkinson – Các vấn đề chính ở bệnh nhân Parkinson trong giai đoạn chu phẫu bao gồm suy giảm chức năng nuốt và chức năng phổi, dẫn đến nguy cơ viêm phổi. Cần tránh sử dụng meperidine (để giảm đau hậu phẫu) ở những bệnh nhân đang dùng thuốc ức chế monoamine oxidase type B (MAO-B) như selegiline hoặc rasagiline. Bệnh nhân cũng có nguy cơ cao gặp tình trạng mê sảng hậu phẫu và các biến chứng nội ngoại khoa khác. (Xem ‘Bệnh Parkinson’ ở dưới.)
Bệnh lý mạch máu não – Bệnh nhân mắc bệnh lý mạch máu não đối mặt với nguy cơ đột quỵ chu phẫu và các biến cố tim mạch nghiêm trọng. (Xem ‘Bệnh lý mạch máu não’ ở dưới.)
Mê sảng hậu phẫu – Tình trạng mê sảng có thể xuất hiện ngay sau khi bệnh nhân tỉnh mê hoặc xảy ra sau vài ngày có giai đoạn tỉnh táo. Mê sảng hậu phẫu có thể do nhiễm khuẩn huyết, thuốc hoặc các rối loạn chuyển hóa gây ra. Mê sảng ở bệnh nhân nội trú làm kéo dài thời gian nằm viện, tăng nguy cơ biến chứng, tỷ lệ tử vong và tăng nhu cầu chăm sóc tại các cơ sở y tế sau khi xuất viện. (Xem “Chẩn đoán mê sảng và các trạng thái lú lẫn” và “Mê sảng và các trạng thái lú lẫn cấp tính: Phòng ngừa, điều trị và tiên lượng”.)
Nhược cơ – Đối với bệnh nhân nhược cơ, cơn nhược cơ cấp với suy hô hấp là biến chứng đáng lo ngại nhất trong giai đoạn chu phẫu. Phác đồ điều trị cần được duy trì ổn định, tránh các thuốc có thể làm trầm trọng thêm tình trạng nhược cơ (bảng 1). (Xem “Gây mê cho bệnh nhân nhược cơ hoặc hội chứng Lambert-Eaton”.)
Bệnh lý thần kinh cơ – Đối với bệnh nhân mắc các bệnh lý thần kinh cơ có tổn thương thần kinh vận động và các rối loạn thần kinh kèm yếu cơ, cần tránh sử dụng thuốc giãn cơ khử cực succinylcholine trong gây mê do làm tăng nguy cơ tăng kali máu nghiêm trọng. Những bệnh nhân này có đáp ứng thay đổi đối với thuốc giãn cơ không khử cực (ví dụ: rocuronium, vecuronium, cisatracurium). (Xem ‘Đa xơ cứng’ ở dưới, ‘Xơ cứng cột bên teo cơ’ ở dưới và ‘Hội chứng Guillain-Barré’ ở dưới.)
