TÓM TẮT
Tổng quan
Trong giai đoạn đầu của đại dịch AIDS, các bất thường về nội tiết thường do các bệnh lý thâm nhiễm và bệnh lý toàn thân. Trong kỷ nguyên của liệu pháp kháng retrovirus (ART) mạnh, tỷ lệ nhiễm trùng cơ hội và ung thư đã giảm, nhưng tỷ lệ biến chứng chuyển hóa lại gia tăng, một số trong đó liên quan đến thuốc (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới).
Nhìn chung, việc chẩn đoán và điều trị các rối loạn tuyến yên và tuyến thượng thận ở bệnh nhân nhiễm HIV không khác biệt so với người có hệ miễn dịch bình thường (Xem ‘Các nguyên tắc chung’ ở dưới).
Tuyến yên
- Thay đổi chức năng tuyến yên: Dự trữ chức năng thùy trước tuyến yên thường được duy trì, trong khi chức năng thùy sau tuyến yên có thể bất thường ở bệnh nhân AIDS (Xem ‘Thay đổi chức năng tuyến yên’ ở dưới).
- Trục sinh trưởng (somatotropic axis): Trục sinh trưởng chịu ảnh hưởng bởi tình trạng dinh dưỡng và thành phần cơ thể, dẫn đến những bất thường điển hình ở bệnh nhân mắc hội chứng gầy mòn do AIDS và hội chứng loạn dưỡng mỡ liên quan đến HIV (Xem ‘Trục sinh trưởng’ ở dưới).
- Thay đổi chức năng tuyến thượng thận: Mặc dù tỷ lệ thiếu hụt glucocorticoid dường như cao hơn so với quần thể chung, tình trạng suy thượng thận có ý nghĩa lâm sàng là hiếm gặp, nhưng cần được xem xét ở bệnh nhân AIDS có tụt huyết áp và tình trạng bệnh lý nặng (Xem ‘Thay đổi chức năng tuyến thượng thận’ ở dưới).
- Liệu pháp DHEA: Nồng độ dehydroepiandrosterone (DHEA) thấp và tỷ lệ cortisol/DHEA tăng cao thường gặp trong nhiễm HIV, đặc biệt khi có thay đổi thành phần cơ thể do loạn dưỡng mỡ hoặc suy dinh dưỡng. Chúng tôi khuyến cáo không sử dụng thường quy liệu pháp thay thế DHEA trong trường hợp này (Khuyến cáo 2C). Các thử nghiệm lâm sàng hiện có về liệu pháp thay thế DHEA trên bệnh nhân nhiễm HIV còn hạn chế; hiệu quả và tính an toàn của liệu pháp này vẫn chưa được chứng minh (Xem ‘Liệu pháp thay thế Dehydroepiandrosterone’ ở dưới).
Tuyến thượng thận
- Ảnh hưởng của thuốc đến chức năng thượng thận: Một số loại thuốc có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa cortisol. Hội chứng Cushing do thuốc có thể xảy ra khi phối hợp ritonavir hoặc cobicistat với các glucocorticoid tổng hợp (thường là dạng hít hoặc tiêm khớp), trong khi các thuốc như rifampin có thể làm giảm nồng độ cortisol trong máu thông qua việc tăng đào thải cortisol (Xem ‘Ảnh hưởng của thuốc đến chức năng thượng thận’ ở dưới).
- Đánh giá và điều trị chức năng thượng thận: Nghiệm pháp kích thích bằng hormone adrenocorticotropic (ACTH) tiêu chuẩn nên được chỉ định là phương pháp tiếp cận ban đầu để đánh giá chức năng thượng thận. Nếu xác nhận có suy thượng thận, cần định lượng nồng độ ACTH để giúp phân biệt giữa suy thượng thận nguyên phát và thứ phát (Xem ‘Đánh giá và điều trị rối loạn chức năng thượng thận’ ở dưới).
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here