Hướng dẫn lâm sàng

Trang chủ

Đau đầu do lạm dụng thuốc: Nguyên nhân, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán

Cập nhật lần cuối vào

MỤC LỤC

TÓM TẮT

Định nghĩa

  • Đau đầu do lạm dụng thuốc (MOH) là tình trạng đau đầu xảy ra từ 15 ngày trở lên mỗi tháng, là hệ quả của việc lạm dụng thường xuyên các thuốc cắt cơn hoặc thuốc điều trị triệu chứng trong hơn 3 tháng. Tình trạng này thường sẽ thuyên giảm sau khi ngừng lạm dụng thuốc, tuy nhiên không phải lúc nào cũng vậy. (Xem ‘Định nghĩa và thuật ngữ’ ở dưới.)

Sinh lý bệnh

  • Cơ chế chính xác dẫn đến MOH vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, có vẻ như có nhiều yếu tố cùng tham gia (xem ‘Sinh lý bệnh’ ở dưới):
  • Sự hiện diện của một rối loạn đau đầu nền
  • Yếu tố di truyền
  • Nhạy cảm hóa trung ương trong quá trình xử lý cảm giác đau của dây thần kinh sinh ba
  • Các yếu tố sinh – hành vi

Dịch tễ học

  • Tỷ lệ hiện mắc MOH trong cộng đồng khoảng 1% đến 2%, và tỷ lệ này ở nữ giới cao hơn so với nam giới. Migraine là rối loạn đau đầu nguyên phát phổ biến nhất có liên quan đến MOH. (Xem ‘Dịch tễ học và các yếu tố nguy cơ’ ở dưới.)

Các thuốc gây bệnh

  • Nhiều loại thuốc cắt cơn dùng để điều trị đau đầu có tiềm năng gây ra MOH (bảng 2). Các ước tính về nguy cơ MOH khác nhau giữa các nghiên cứu, nhưng có thể tóm tắt như sau (xem ‘Các thuốc gây bệnh’ ở dưới):
  • Cao nhất là với các nhóm opioid, thuốc giảm đau chứa butalbital và triptans
  • Trung bình với các nhóm ergotamine, thuốc giảm đau phối hợp (ví dụ: các tổ hợp acetaminophen-aspirin-caffeine) và lasmiditan
  • Thấp với các nhóm NSAID và acetaminophen

Đặc điểm lâm sàng

  • Sự khởi phát MOH thường diễn ra sau một rối loạn đau đầu từng đợt, điển hình là migraine hoặc đau đầu do căng thẳng, vốn đã được điều trị bằng việc sử dụng thường xuyên các thuốc cắt cơn. MOH thường xảy ra hàng ngày hoặc gần như hàng ngày. (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán

  • Chẩn đoán MOH dựa trên đánh giá lâm sàng. Tiền sử sử dụng thuốc điều trị triệu chứng trung bình hơn 10 hoặc 15 ngày mỗi tháng (tùy thuộc vào loại thuốc bị lạm dụng) kèm theo đau đầu mạn tính hàng ngày là một dấu hiệu gợi ý. Chẩn đoán được xác lập khi các kiểu đau đầu thường xuyên đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chẩn đoán MOH (bảng 1). (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Xử trí

Gói truy cập

Gói truy cập một năm

  • Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
  • Nội dung cập nhật liên tục.
  • Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Mua gói truy cập
Already a member? Log in here

gợi ý cho bạn

Chuyên khoa