TÓM TẮT
Dược lý và dược động học – Phencyclidine (PCP) là một thuốc gây mê phân ly, chủ yếu được sử dụng vì tác dụng gây ảo giác. Độc tính nghiêm trọng hiếm gặp nhưng có thể gây nguy hiểm. Thuốc khởi phát tác dụng nhanh, nhưng thời gian tác dụng thường ngắn (từ 1 đến 4 giờ). (Xem ‘Dược lý và độc tính tế bào’ và ‘Dược động học’ ở dưới.)
Biểu hiện lâm sàng – Các triệu chứng và dấu hiệu ngộ độc PCP thay đổi tùy theo đường tiếp xúc, liều lượng và các chất dùng kèm, có thể bao gồm: thay đổi trạng thái tâm thần (từ hôn mê đến kích động tâm thần vận động trầm trọng), ảo giác, tăng huyết áp, nhịp tim nhanh và rung giật nhãn cầu đa hướng. Các biến chứng nặng có thể bao gồm chấn thương, tiêu cơ vân, tăng thân nhiệt và co giật. (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng của quá liều’ ở dưới.)
Chẩn đoán phân biệt – Do biểu hiện của ngộ độc PCP rất đa dạng, nên chẩn đoán phân biệt là rất rộng. (Xem ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)
Xét nghiệm tìm PCP – Việc định lượng nồng độ thuốc ít có vai trò trong điều trị cấp cứu độc tính. Các xét nghiệm định tính hiện có sẵn, nhưng tỷ lệ dương tính giả thường cao. Kết quả có thể duy trì dương tính trong nhiều tuần. (Xem ‘Xét nghiệm tìm PCP’ ở dưới.)
Kiểm soát kích động – Kiểm soát nhanh tình trạng kích động tâm thần vận động là nền tảng để điều trị thành công. Ban đầu có thể cần đến các biện pháp cố định vật lý và thường cần nhiều nhân viên y tế để kiểm soát bệnh nhân kích động do PCP. Cần tiến hành an thần bằng thuốc càng sớm càng tốt. Việc tẩy độc và các khía cạnh xử trí khác đã được thảo luận ở trên. (Xem ‘Xử trí’ ở dưới.)
Đối với những bệnh nhân kích động tâm thần vận động liên quan đến PCP cần an thần, chúng tôi đề xuất sử dụng benzodiazepine (Khuyến cáo 2C). Những bệnh nhân kích động nặng cần được điều trị ngay lập tức bằng benzodiazepine đường tĩnh mạch (IV) (lorazepam 4 mg IV hoặc diazepam 5 đến 10 mg IV). Liều này có thể lặp lại mỗi 8 đến 10 phút tùy theo đáp ứng của bệnh nhân. Ở những bệnh nhân ngộ độc nặng, có thể tiêm bắp (IM) ban đầu nếu không thiết lập được đường truyền tĩnh mạch. Midazolam (5 mg IM) có thể được sử dụng trong những trường hợp này. (Xem ‘An thần’ ở dưới.)
Đối với bệnh nhân ngộ độc nhẹ hoặc trung bình, chúng tôi điều trị bằng benzodiazepine trong môi trường yên tĩnh. Lorazepam 1 đến 2 mg IV hoặc diazepam 2 đến 5 mg IV có thể là đủ và có thể lặp lại khi cần thiết. (Xem ‘An thần’ ở dưới.)
Hướng xử trí và theo dõi – Những bệnh nhân có triệu chứng nghiêm trọng nên được nhập viện theo dõi. Do thời gian tác dụng tương đối ngắn, những bệnh nhân có triệu chứng nhẹ có thể được theo dõi trong một khoảng thời gian ngắn rồi cho xuất viện. Những bệnh nhân đã hết các triệu chứng thực thể nhưng vẫn còn các vấn đề về hành vi cần được đánh giá tâm thần. (Xem ‘Hướng xử trí và theo dõi’ ở dưới.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
