TÓM TẮT
-
Gợi ý lâm sàng – Đa số các trường hợp tiêu chảy cấp và bệnh truyền qua thực phẩm ở người trưởng thành có nguyên nhân nhiễm trùng và thường tự giới hạn. Với hầu hết bệnh nhân, khó có thể xác định chính xác tác nhân gây bệnh chỉ dựa trên biểu hiện lâm sàng. Tuy nhiên, một số đặc điểm lâm sàng giúp tăng khả năng định hướng tác nhân này so với tác nhân khác. Các đặc điểm này bao gồm biểu hiện lâm sàng cụ thể (tiêu chảy phân nước so với tiêu chảy viêm hoặc các biểu hiện ngoài đường tiêu hóa) (bảng 1) và tiền sử tiếp xúc (bảng 2). (Xem ‘Gợi ý lâm sàng về nguyên nhân vi sinh’ ở dưới.)
-
Nguyên nhân – Nguyên nhân gây tiêu chảy nhiễm trùng thay đổi tùy theo vùng địa lý, môi trường nông thôn hay thành thị, và tùy thuộc vào các bệnh đồng mắc như HIV hoặc các tình trạng suy giảm miễn dịch khác. Nhìn chung, hầu hết các trường hợp tiêu chảy nhiễm trùng cấp tính do virus gây ra, đặc biệt là norovirus. Vi khuẩn thường là tác nhân gây bệnh trong các trường hợp tiêu chảy nặng hoặc tiêu chảy ra máu. Salmonella và Campylobacter thường là những nguyên nhân do vi khuẩn phổ biến nhất. (Xem ‘Tổng quan về các nguyên nhân’ ở dưới.)
-
Tiêu chảy phân nước – Ngoài norovirus, các nguyên nhân quan trọng gây tiêu chảy phân nước bao gồm Clostridium perfringens, Escherichia coli sinh độc tố ruột (ETEC) và Cryptosporidium parvum. Biểu hiện lâm sàng của Clostridioides difficile thay đổi từ tiêu chảy phân nước đến tiêu chảy viêm. (Xem ‘Tiêu chảy phân nước’ ở dưới.)
-
Tiêu chảy viêm – Ngoài Salmonella và Campylobacter, các nguyên nhân quan trọng gây tiêu chảy viêm (đặc trưng bởi sốt, đau bụng dữ dội, tiêu chảy ra máu hoặc phân nhầy) bao gồm Shigella, Escherichia coli gây xuất huyết đường ruột (EHEC) và Yersinia. (Xem ‘Tiêu chảy viêm’ ở dưới.)
-
Nôn – Tình trạng buồn nôn và nôn khởi phát đột ngột thường do hấp thu độc tố đã hình thành sẵn, chẳng hạn như enterotoxin của Staphylococcus aureus hoặc độc tố gây nôn của Bacillus cereus, hoặc do chất kích thích hóa học. Viêm dạ dày ruột do virus cũng thường biểu hiện với nôn là triệu chứng chủ đạo. (Xem ‘Nôn’ ở dưới.)
-
Các hội chứng ngoài đường tiêu hóa – Một số tác nhân gây bệnh qua thực phẩm gây bệnh nặng nhưng không biểu hiện chủ yếu ở đường tiêu hóa. Các ví dụ điển hình bao gồm bệnh ngộ độc botulism, ngộ độc ciguatera hoặc các loại độc tố khác, nhiễm khuẩn huyết hoặc nhiễm trùng hệ thần kinh trung ương do Listeria monocytogenes, ngộ độc scombroid và nhiễm virus viêm gan A. (Xem ‘Các hội chứng ngoài đường tiêu hóa’ ở dưới.)
-
Dự phòng – Các chiến lược dự phòng bệnh truyền qua thực phẩm bao gồm rửa tay, tránh nhiễm chéo, nấu chín thực phẩm ở nhiệt độ chính xác, và sử dụng tối ưu các phương pháp bảo quản lạnh hoặc đông lạnh (bảng 3).
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
