TÓM TẮT
Mục tiêu dự phòng
- Đối với bệnh nhân xơ gan đã hồi phục sau đợt xuất huyết do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản đầu tiên, các mục tiêu của chiến lược dự phòng bao gồm (xem ‘Mục tiêu phòng ngừa’ ở dưới):
- Ngăn ngừa tái phát xuất huyết do giãn tĩnh mạch
- Cải thiện tỷ lệ sống còn
- Ngăn ngừa các biến chứng (ví dụ: nhiễm trùng, suy thận)
Biện pháp chung
- Đối với bệnh nhân xơ gan đã hồi phục sau đợt xuất huyết do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản đầu tiên, các biện pháp chung bao gồm (xem ‘Các biện pháp chung’ ở dưới):
Chỉ định ghép gan
- Bệnh nhân có điểm MELD $\ge 14$ và có tiền sử xuất huyết do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản cần được chuyển đến cơ sở chuyên khoa để đánh giá ghép gan, vì đây là phương pháp điều trị lâu dài hiệu quả đối với xuất huyết do giãn tĩnh mạch và các biến chứng khác của tăng áp lực tĩnh mạch cửa (xem “Ghép gan ở người lớn: Lựa chọn bệnh nhân và đánh giá trước ghép” và “Mô hình bệnh gan giai đoạn cuối (MELD)”).
Quản lý bệnh gan mạn tính
- Bệnh nhân được đánh giá để thực hiện các can thiệp nhằm làm chậm hoặc đảo ngược tiến triển của bệnh gan, đồng thời ngăn ngừa tổn thương gan tiếp theo (xem “Xơ gan ở người lớn: Tổng quan về biến chứng, quản lý chung và tiên lượng”, phần ‘Quản lý chung’).
Các can thiệp cụ thể
- Đối với bệnh nhân xơ gan đã hồi phục sau một đợt xuất huyết do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản, chúng tôi khuyến cáo thắt tĩnh mạch thực quản qua nội soi để ngăn ngừa tái phát xuất huyết thay vì tiêm xơ qua nội soi (Khuyến cáo 1B). Chúng tôi tiến hành thắt tĩnh mạch thực quản qua nội soi khoảng hai tuần sau phiên thắt tĩnh mạch nhằm đạt được cầm máu, và lặp lại mỗi hai đến bốn tuần sau đó cho đến khi triệt tiêu hoàn toàn các búi giãn. (Xem ‘Thắt tĩnh mạch thực quản bằng nội soi đơn thuần’ ở dưới.)
- Đối với bệnh nhân xơ gan đã hồi phục sau một đợt xuất huyết do vỡ giãn tĩnh mạch, chúng tôi đề xuất điều trị bằng thuốc chẹn beta thay vì không can thiệp dược lý (Khuyến cáo 2B). Thuốc chẹn beta không chọn lọc (ví dụ: carvedilol 3,125 mg uống ngày hai lần hoặc nadolol 20 mg uống ngày một lần) được bắt đầu vào ngày thứ 5 sau đợt xuất huyết ban đầu, với điều kiện các thuốc co mạch đã được ngừng, đã đạt được cầm máu và không có chống chỉ định sử dụng thuốc chẹn beta. Thời gian điều trị bằng thuốc chẹn beta thay đổi tùy theo diễn biến bệnh của bệnh nhân, sự xuất hiện của tác dụng không mong muốn và lựa chọn của bác sĩ lâm sàng. (Xem ‘Thuốc chẹn beta đơn thuần’ ở dưới.)
- Đối với những bệnh nhân có chống chỉ định hoặc không dung nạp thuốc chẹn beta, chúng tôi chỉ định đơn độc thắt tĩnh mạch thực quản qua nội soi để ngăn ngừa tái phát xuất huyết do giãn tĩnh mạch. (Xem ‘Lựa chọn chiến lược’ ở dưới.)
Bệnh nhân không đáp ứng với các chiến lược dự phòng ban đầu
- Đối với bệnh nhân xơ gan ban đầu đã hồi phục sau xuất huyết do giãn tĩnh mạch nhưng sau đó tái phát xuất huyết mặc dù đã được thắt tĩnh mạch thực quản qua nội soi (EVL) và/hoặc dùng thuốc chẹn beta, việc đặt Shunt cửa chủ hệ thống trong gan qua đường tĩnh mạch cảnh (TIPS) sử dụng stent phủ màng là chiến lược ưu tiên để cầm máu lâu dài, với điều kiện không có chống chỉ định đặt TIPS. Chúng tôi định nghĩa thất bại với EVL là tình trạng tái phát xuất huyết do giãn tĩnh mạch dù đã thực hiện ít nhất một phiên điều trị nội soi. (Xem ‘Nối cửa chủ trong gan qua đường tĩnh mạch cảnh’ ở dưới.)
- Các chống chỉ định đặt TIPS và theo dõi các biến chứng liên quan đến TIPS được bàn luận riêng. (Xem “Tạo shunt cửa chủ trong gan qua đường tĩnh mạch cảnh: Chăm sóc và biến chứng sau thủ thuật” và “Tổng quan về tạo shunt cửa chủ trong gan qua đường tĩnh mạch cảnh (TIPS)”.)
- Ghep gan mang lại hiệu quả quản lý lâu dài thành công đối với xuất huyết do giãn tĩnh mạch ở bệnh nhân xơ gan; tuy nhiên, giá trị của phương pháp này bị hạn chế bởi thời gian chờ đợi thường kéo dài trước khi có gan hiến tặng. Việc lựa chọn bệnh nhân ghép gan và đánh giá trước ghép được bàn luận riêng. (Xem ‘Các biện pháp chung’ ở dưới và “Ghép gan ở người lớn: Lựa chọn bệnh nhân và đánh giá trước ghép”.)
Gói truy cập
Gói truy cập một năm
- Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
- Nội dung cập nhật liên tục.
- Thanh toán nhanh chóng và an toàn bằng mã VietQR.
Already a member? Log in here