Độc tính trên gan của hóa trị và các tác nhân gây độc tế bào khác

TÓM TẮT

Cơ chế gây độc cho gan

• Các thuốc hóa trị, dù sử dụng đơn trị hay phối hợp với các thuốc khác và xạ trị, đều có thể gây độc cho gan theo cơ chế trực tiếp hoặc gián tiếp. Ngoài ra, chức năng gan bất thường có thể làm thay đổi quá trình chuyển hóa thuốc và làm tăng nguy cơ độc tính ngoài gan. (Xem ‘Cơ chế’ ở dưới.)

Điều chỉnh liều

• Các hướng dẫn về điều chỉnh liều cho bệnh nhân có bệnh lý gan sẵn có phần lớn mang tính thực nghiệm. Đối với một số loại thuốc, bao gồm bendamustine, cytarabine, pemetrexed và pralatrexate, các vinca alkaloids, taxanes, bortezomib, ixazomib, carfilzomib, anthracyclines, vorinostat, ixabepilone và trabectedin, đã có sự đồng thuận về việc cần phải điều chỉnh liều (hoặc tránh sử dụng hoàn toàn) ở bệnh nhân có rối loạn chức năng gan sẵn có nhằm tránh độc tính toàn thân quá mức (bảng 2). (Xem ‘Giảm liều cho bệnh nhân có suy giảm chức năng gan ban đầu’ ở dưới.)

Sự đồng thuận về việc cần giảm liều đối với các thuốc khác có độ thanh thải phụ thuộc vào quá trình chuyển hóa tại gan là chưa cao, ví dụ như cyclophosphamide, ifosfamide, gemcitabine, dactinomycin, etoposide, irinotecan, methotrexate (MTX), procarbazine và 6-mercaptopurine (6-MP).

Nhiễm virus viêm gan B hoặc C

• Nhiễm virus viêm gan B (HBV) hoặc virus viêm gan C (HCV) là tình trạng phổ biến có thể trở nên trầm trọng hơn khi điều trị ung thư bằng liệu pháp toàn thân. Chúng tôi đồng ý với ý kiến lâm sàng tạm thời từ Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO), hiệp hội này ủng hộ việc sàng lọc HBV phổ quát cho tất cả bệnh nhân bắt đầu điều trị ung thư toàn thân (hóa trị, liệu pháp miễn dịch, liệu pháp nhắm trúng đích phân tử) bằng ba xét nghiệm: kháng nguyên bề mặt virus viêm gan B (HBsAg), kháng thể lõi virus viêm gan B (anti-HBc) kháng thể toàn phần (Ig) hoặc IgG, và kháng thể kháng kháng nguyên bề mặt virus viêm gan B (anti-HBs). Việc phát hiện nhiễm HBV mạn tính hoặc từng nhiễm trong quá khứ đòi hỏi phải đánh giá nguy cơ tái hoạt HBV để xác định nhu cầu dự phòng bằng thuốc kháng virus (thuật toán 1). (Xem ‘Sàng lọc và quản lý HBV’ ở dưới.)

Các bác sĩ lâm sàng cũng có thể xét nghiệm nhiễm HCV mạn tính trước khi bắt đầu hóa trị có khả năng gây ức chế miễn dịch, mặc dù dữ liệu về vấn đề này ít thuyết phục hơn so với sàng lọc HBV. Bệnh nhân nhiễm HCV mạn tính đang được điều trị hóa trị nên được theo dõi định kỳ các xét nghiệm chức năng gan (LFTs); nếu không có thay đổi đáng kể, việc tiếp tục điều trị hóa trị mà không cần điều chỉnh liều là phù hợp. (Xem ‘Viêm gan C’ ở dưới.)