TÓM TẮT
Chỉ định
- Một mục tiêu quan trọng trong bất kỳ cuộc phẫu thuật nào là giảm thiểu tình trạng mất máu, nhằm giảm nhu cầu truyền máu. Việc kiểm soát chảy máu trong phẫu thuật được thực hiện bằng các kỹ thuật ngoại khoa tiêu chuẩn như đốt điện, thắt mạch và khâu. Các chất cầm máu tại chỗ và keo dán mô là những phương tiện hỗ trợ hữu ích để kiểm soát chảy máu tại bề mặt phẫu thuật, đặc biệt có giá trị đối với tình trạng chảy máu lan tỏa không theo cấu trúc giải phẫu, chảy máu tại các cấu trúc nhạy cảm và ở những bệnh nhân có rối loạn cầm máu. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
Ứng dụng cầm máu
- Các chất cầm máu hoạt động chủ yếu thông qua các tác động vật lý hoặc tăng cường các cơ chế cầm máu sẵn có (bảng 1). Các tác nhân vật lý bao gồm các chất nền khô (dry matrix agents), sáp xương và các tác nhân bên ngoài. Các tác nhân hoạt tính sinh học giúp tăng cường cơ chế cầm máu bình thường bao gồm các chế phẩm chứa thrombin, keo dán fibrin, acid tranexamic và các hoạt chất khác. (Xem ‘Các chất cầm máu’ ở dưới.)
Ứng dụng keo dán mô
- Keo dán mô có thể được sử dụng để hỗ trợ cầm máu và cũng là một phương pháp thay thế cho việc khâu đóng vết mổ truyền thống. Các tác nhân bao gồm cyanoacrylate, keo dán gốc albumin, hydrogel polyethylene glycol và các tác nhân gốc urethane. Các chất có đặc tính dính thường được sử dụng phổ biến nhất để đóng các vết rạch da phẫu thuật hoặc các vết thương nhỏ, tuy nhiên các ứng dụng khác trong phẫu thuật cũng đang được nghiên cứu. Khi đóng da bằng cyanoacrylate, nguy cơ nhiễm trùng, kết quả thẩm mỹ và chi phí tương đương với phương pháp khâu. Tuy nhiên, khâu đóng vết thương có nguy cơ bục vết mổ thấp hơn và thực hiện nhanh hơn. (Xem ‘Keo dán mô và chất trám kín’ ở dưới.)
Tác dụng không mong muốn
- Các tác dụng không mong muốn và biến chứng từ các chất cầm máu tại chỗ cũng như keo dán mô thường hiếm gặp. Hầu hết các vấn đề có thể tránh được bằng cách hạn chế lượng chất còn sót lại trong vết thương sau khi đã cầm máu thành công. Các tác nhân chứa thrombin, vốn là các chế phẩm từ máu, có tiềm năng lây truyền các bệnh qua đường máu; ngoài ra, phản vệ và rối loạn đông máu qua trung gian miễn dịch là những biến chứng hiếm gặp liên quan đến các tác nhân có nguồn gốc từ bò. Các biến chứng khác bao gồm thuyên tắc, nhiễm trùng, chậm lành vết thương và huyết khối. (Xem ‘Tác dụng không mong muốn và biến chứng’ ở dưới.)
Lựa chọn tác nhân
- Việc lựa chọn chất cầm máu tại chỗ phụ thuộc vào tính chất, mức độ và vị trí chảy máu; sự sẵn có của tác nhân; sở thích của phẫu thuật viên và các yếu tố về chi phí. Các chất nền khô ít hiệu quả hơn khi tình trạng chảy máu ồ ạt. Keo dán fibrin và keo dán mô albumin-glutaraldehyde nguồn gốc từ bò (ví dụ: Bioglue) là những lựa chọn phù hợp khi tình trạng chảy máu mức độ trung bình không đáp ứng với các biện pháp khác. (Xem ‘Lựa chọn tác nhân’ và ‘Hiệu quả của các chất cầm máu’ ở dưới.)
